Onderzoeken die we mogelijk maken

Dankzij onze donateurs kan ParkinsonNL doelgericht investeren in onderzoek naar de ziekte van Parkinson en parkinsonisme. Van elk onderzoek vind je hieronder een samenvatting en enkele basisgegevens.

Vrouw en de ziekte van Parkinson

Binnen parkinsononderzoek is er een beweging gaande waarbij er steeds meer aandacht komt voor man-vrouw verschillen. Vanuit het Radboudumc loopt er momenteel een promotietraject naar gender en de ziekte van Parkinson waarbij specifiek wordt gekeken naar jonge vrouwen. Wat dit project extra bijzonder maakt, is dat een van de hoofdonderzoekers van dit project gynaecoloog en jonge vrouw met parkinson is.

Met dit onderzoek wil het team inzicht krijgen in de omvang van de problematiek die specifiek bij vrouwen speelt die op jonge leeftijd leven met de ziekte van Parkinson, hun ervaringen, verwachtingen en angsten. Dit zal van grote waarde zijn om deze groep in de toekomst van de juiste zorg, voorlichting en begeleiding te kunnen voorzien. 

Door Mw. dr. A.M. Oosterbaan en dr. B. Post, RadboudMC.

Onderzoek: Darmen spelen mogelijk cruciale rol bij resistentie tegen Levodopa

ParkinsonNL en de Maag Lever Darm Stichting hebben samen 370.000 euro toegekend aan een onderzoek naar de rol van de darmen bij resistentie van het belangrijkste medicijn tegen de ziekte van Parkinson, Levodopa.

In deze studie wordt onderzocht of mensen, die nu gezien worden als zijnde resistent tegen Levodopa, wel degelijk behandeld kunnen worden door het corrigeren van het afwijkende microbioom in de darmen. Daardoor wordt de resistentie mogelijk opgeheven. Concreet hopen de onderzoekers dit te bereiken door de bacteriën in dat microbioom uit te schakelen met een antibioticum.

De studie is erop gericht om op een geheel nieuwe manier te kijken naar de rol die de darmen spelen bij het ontstaan van resistentie tegen Levodopa; het tot op heden meest effectieve medicijn voor de ziekte van Parkinson. Lees hier meer over het onderzoek en de verwachting.

Door: prof. dr. Bas Bloem en dr. Marcel Verbeek van het Radboudumc, en wordt uitgevoerd in samenwerking met de Universiteit van Groningen.

Onderzoek: De ziekte van Parkinson meten in het bloed

Een ziektevertragende behandeling vaststellen via het bloed, kan dat? Dit onderzoek wil het effect vaststellen. Er vinden momenteel verschillende studies plaats waarin wordt onderzocht of de ziekte van Parkinson door medicijnen of leefstijlinterventies vertraagd kan worden. Het effect van deze behandelingen wordt op dit moment gemeten met zogenoemde klinische motorische scores. Maar, deze scores kunnen worden beïnvloed door verstorende factoren, zoals spanning en slaapdeprivatie (slaaponthouding). Dit kan ertoe leiden dat de behandeling die de ziekte wél vertraagt ogenschijnlijk geen effect heeft.

Dit onderzoek wil het effect van een ziektevertragende behandeling vaststellen via het bloed. Want wanneer een cel beschadigd raakt, komt het dna van de cel in kleine fragmenten in het bloed vrij. Deze manier van onderzoeken is nieuw in het parkinsononderzoek, maar is al succesvol toegepast in de oncologie en bij andere neurologische ziekten zoals multiple sclerose en traumatisch hersenletsel. 125 mensen met parkinson die deelnemen aan de Parkinson op Maat studie (Bloem, BMC Neurol, 2019) doen ook mee aan dit onderzoek. 

Door dr. Sirwan Darweesh, RadboudUMC, dr. ir. Rick van der Vliet, Erasmus MC.

Onderzoek: Parkinson en atypische parkinsonisme onderscheiden door MRI

Parkinson staat bekend als een ziekte die moeilijk vroegtijdig vast te stellen is. Tijdens de diagnose zijn neurologen ook op zoek naar symptomen voor minder bekende vormen van parkinsonisme. Dit noem je atypisch parkinsonisme. Als mensen atypisch parkinsonisme krijgen, lijken de symptomen veel op die van de ziekte van Parkinson. Maar, atypisch parkinsonismen zijn hele andere ziektes, met andere oorzaken. Ze hebben daardoor een ander verloop en behandeling nodig. De bekende vormen van atypisch parkinsonisme zijn:

  • Multipele systeem atrofie, de Parkinson-variant (MSA-P)
  • Multipele systeem atrofie, de cerebellaire variant (MSA-C) 
  • Progressieve supranucleaire verlamming (PSP)

Naar schatting komen deze vormen jaarlijks ongeveer bij 2500 patiënten voor in Nederland en krijgt ongeveer een kwart van deze patiënten de verkeerde diagnose. Als er al in een eerdere fase de juiste diagnose kan worden gesteld, kan ook eerder de juiste behandeling en begeleiding gegeven worden. Daarnaast kan dan het onderzoek naar nieuwe geneesmiddelen verbeterd worden. Dit is hard nodig, omdat er voor deze vormen momenteel geen medicijnen bestaan, al is er nu wel onderzoek naar.

Dit onderzoeksteam wil nieuwe MRI-technieken uitproberen op verschillende groepen parkinsonisme patiënten, om te kijken of zij hiermee vroegtijdig van elkaar te onderscheiden zijn. Als het onderzoek slaagt, dan kunnen de nieuwe MRI-technieken worden gebruikt in toekomstig groter klinisch onderzoek, om het diagnosticeren van atypisch parkinsonisme te verbeteren.

Door dr. Samy Abo Seada, Erasmus MC.

Onderzoek: De rol van darmbacteriën op de ontwikkeling van parkinson

In de darm bevindt zich een overvloedige gemeenschap van micro-organismen, ook wel het microbioom genoemd. Dit ecosysteem wordt steeds meer onderzocht, vanwege de invloed die deze microbiomen op onze hersenen kunnen hebben. Aangenomen wordt dat veranderingen in de bacteriën die in onze darmen aanwezig zijn, een doorslaggevende rol kunnen spelen bij het ontstaan en de ontwikkeling van de ziekte van Parkinson. Onderzoek heeft duidelijke verschillen aangetoond tussen de bacteriën die aanwezig zijn bij parkinson-patiënten in vergelijking met gezonde controles. Bovendien ontwikkelen parkinson-patiënten zeer vaak darmklachten en darmontstekingen, soms jaren voordat zij motorische problemen ontwikkelen.

Dit onderzoeksteam ontdekte dat patiënten met de ziekte van Parkinson een hoger aantal bacteriën in hun darmen hebben met lipopolysacchariden (LPS) op hun celwand. Het is nu de hypothese dat de verhoogde hoeveelheid darmbacteriën die LPS produceren, leidt tot een verhoogde activatie van TLR4 in menselijke cellen die op haar beurt een lokale ontsteking in de darm veroorzaakt die de hersenen bereikt en neurodegeneratie veroorzaakt. Daarom willen de onderzoekers een geneesmiddel onderzoeken die de activering van TLR4 remt. Als de TLR4-remmer in staat is effect te laten zien in deze studie, opent dit mogelijkheden om deze verbinding als te onderzoeken voor de ontwikkeling van een geneesmiddel voor mensen.

Door dr. Paula Perez PardoC, Universiteit van Utrecht.

Onderzoek: DBS Wakker of onder narcose 

Mensen met parkinson die ‘diepe hersenstimulatie’ (DBS) meemaken, zijn vaak wakker tijdens deze operatie in hun hersenen. Veel mensen vinden dit naar en voor sommigen is het reden om niet te kiezen voor de operatie. Dit onderzoek bekijkt of je dezelfde resultaten kunt halen als mensen onder narcose zijn.   

Door Radboudumc en HagaZiekenhuis.

Onderzoek: Parkinson-PEST – de rol van bestrijdingsmiddelen 

Sterke aanwijzingen zijn er dat giftige stoffen om ons heen deels de snelle groei van het aantal mensen met parkinson veroorzaken. Grote zorgen zijn er vooral over blootstelling aan pesticiden (bestrijdingsmiddelen). Met het project Parkinson-PEST willen de onderzoekers nieuw en beter inzicht krijgen op de rol van een mix aan pesticiden als mogelijke oorzaak van de ziekte van Parkinson. 

Het onderzoek bestaat uit twee delen. Als eerste deel gaat het om een zogeheten longitudinaal observationeel onderzoek voor de hele Nederlandse bevolking. Dat wil zeggen dat onderzoekers databronnen over landgebruik en pesticidengebruik koppelen aan de aanwezigheid van mensen met parkinson. In het tweede deel zetten ze een patiënt-controleonderzoek op door metingen te doen in de woonomgeving, lichaamsmaterialen te analyseren en met behulp van vragenlijsten over wonen, werk, leefstijl en voeding in het verleden. 

De nieuwe kennis moet leiden tot een maatschappelijk debat over de invloed van pesticiden en andere giftige omgevingsfactoren op het ontstaan van parkinson. Met als doel om onze leefomgeving gezonder te maken en nieuwe gevallen van parkinson te voorkomen.​

Het Radboudumc en de Universiteit Utrecht leiden het project. Verder zijn RIVM, TNO, Universiteit Wageningen, Ctgb en Louis Bolk Instituut erbij betrokken.

Onderzoek: Beter in Balans

Veel mensen met parkinson verliezen gemakkelijk hun balans (lichamelijke instabliteit). Daardoor kunnen mensen minder doen. Ook bestaat het risico dat mensen gevaarlijk vallen. Dit komt door afwijkingen in de functies in de hersenstam en de basale ganglia. Steeds meer onderzoeken lijken te bewijzen dat ook de corticale functies van de hersenen zijn beïnvloed. Maar we hebben nog te weinig inzicht. Dit onderzoek wil duidelijk maken welke corticale oscillaties zorgen voor het monitoren en behouden van lichamelijke instabiliteit. 

Door Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour.

Onderzoek: Het verminderen van pijn bij parkinsonpatiënten 

Meer dan de helft van de mensen met parkinson heeft pijn. Dit komt door veranderingen in de pijnverwerking. Onderzoek van kortgeleden laat zien dat je ook op andere manieren pijn kunt bestrijden dan alleen medicijnen slikken. Een bepaald type laagdrempelige mechanosensorische C-zenuwbanen (C-tactiele of CT-afferenten) lijkt een modulerende rol te spelen bij pijn (affectieve aanraking). Met dit project willen de onderzoekers uitzoeken of CT optimale aanraking bij mensen met parkinson met chronische pijn zorgt voor pijnvermindering. 

Door Universiteit Utrecht.

Via onderzoek naar de ziekte van Parkinson en parkinsonisme willen we de kennis en het inzicht vergroten om te voorkomen dat mensen parkinson krijgen (preventie), patiënten te voorzien van de beste zorg (behandeling) en ervoor te zorgen dat mensen met parkinson genezen van deze ingrijpende ziekte (genezing). We kunnen alle hulp gebruiken om een verschil te maken voor alle mensen die nu met parkinson leven. In de vorm van donaties, maar ook op andere manieren.

Lees hoe jij kunt helpen →