Omgaan met parkinson
Omgaan met parkinson

Tips bij freezing of gait

Parkinson kan lopen moeilijker maken. Sommige mensen met parkinson hebben last van freezing of gait. Hierbij lijkt het alsof je voeten vastgeplakt zitten aan de grond. Hoe kun je omgaan met freezing of gait?

In het kort 

  • Bij freezing of gait lukt lopen niet goed. Je bevriest en kunt moeilijk een stap zetten.
  • Trucs kunnen helpen om bevriezing van het lopen tegen te gaan.
  • Er zijn 7 soorten trucs. Bijvoorbeeld dingen in je omgeving veranderen of zelf in een ander patroon lopen.
  • In beweging komen als je bevriest, gaat het best in stappen. Neem even rust voordat je verder probeert te gaan.
  • Freezing of gait kan ook gebeuren als je wilt draaien. Neem liever een grote bocht. Of verdeel je draai in losse stappen.

Bevriezen van het lopen bij parkinson

Bij mensen met gaat automatisch lopen vaak minder goed. Soms kun je last hebben van freezing of gait. In het Nederlands: bevriezen van het lopen. Het lijkt dan alsof je voeten vastgeplakt zitten aan de grond. Dit gebeurt vaak wanneer je begint met lopen. Het lukt dan niet goed om een eerste stap te zetten. Het kan ook moeilijker zijn om door een deur te gaan of om van richting te veranderen tijdens het lopen. > Lees meer over problemen met lopen door parkinson

Trucs om freezing tegen te gaan

Soms helpen medicijnen om loopproblemen minder erg te maken. Ook een fysiotherapeut of ergotherapeut kunnen je helpen. Maar de klachten verdwijnen meestal niet helemaal. Je kunt zelf dingen proberen om freezing te verminderen. Hier zijn trucs voor. Wat werkt, verschilt per persoon. En per situatie. Trucs bij freezing kun je verdelen in 7 soorten.

1. Je omgeving veranderen of dingen om je heen gebruiken

Je kunt je omgeving gebruiken om makkelijker te lopen. Bijvoorbeeld door een patroon op de grond te volgen. Zoals bij een zebrapad of afwisselende tegels. Het kan ook helpen om lopen te oefenen in het water van een zwembad. Of door bijvoorbeeld van steen naar steen te stappen op een pad.

Ook kun je proberen te lopen met een hulpmiddel. Zoals met een loopfiets.

Afbeelding
Illustratie van een vrouw die loopt. Ze volgt met haar passen het patroon van de tegels waarover ze loopt.
2. Je eigen lichaam anders gebruiken

Het kan bijvoorbeeld helpen om je broekriem of de rand van je broek vast te houden. Of om met je wijsvingers tegen je slapen te drukken. Dit is het stukje van je hoofd aan de buitenkant van je ogen. 

Hierdoor sta je vaak al gelijk wat meer rechtop. En je kijkt meer vooruit.

3. Je balans oefenen

Freezing of gait kan erger worden als je uit balans bent. Dan helpt het om je evenwicht te trainen. Bijvoorbeeld door soms een stukje zijwaarts te lopen of je armen op je rug te houden als je loopt.

4. Veranderen wat je voelt en denkt

Je gedachten en gevoelens hebben ook invloed op hoe je loopt. Soms helpt het om te denken over hoe je je gewicht naar voren verplaatst wanneer je loopt. Of om te doen alsof je schaatst. Je verbeelding kan het makkelijker maken voor je lichaam om uiteindelijk echt te bewegen.

5. De loop van iemand anders bekijken en nadoen

Door te kijken naar hoe anderen lopen, laat je je lichaam beter begrijpen hoe het moet. Je kunt hiervoor kijken naar hoe andere mensen om je heen lopen. Of thuis filmpjes bekijken van hoe verschillende mensen lopen.

6. Je looppatroon veranderen

Wanneer lopen niet lukt zoals je gewend bent, kun je proberen anders te lopen dan normaal. Bijvoorbeeld door je benen te kruisen tijdens het lopen. Of door met hele grote stappen te lopen of je knieën zo hoog mogelijk optillen. Bij sommige mensen helpt het om meer dansend te lopen. Of te lopen met muziek. Hierbij doet je hele lichaam meer mee in de beweging.

7. Op een andere manier vooruitkomen

Soms is lopen of anders bewegen niet de oplossing. Een andere manier om jezelf te verplaatsen kan dan helpen. Bijvoorbeeld op de fiets. Of door ergens heen te gaan op een step. Sommige mensen kiezen ervoor om vaker een rolstoel te gebruiken als ze ergens naartoe gaan.

Manieren om verder te lopen als je bevriest

Weer in beweging komen bij freezing kan op verschillende manieren. Het helpt om dit in een aantal stappen te doen. 

Stap 1: Stop en kom tot rust

Wanneer je last hebt van freezing of gait, wil je vaak zo snel mogelijk weer door. Maar dit werkt vaak juist niet. Neem de tijd om je lichaam en hersenen tot rust te laten komen. Vecht niet tegen het freezen, maar laat het even gebeuren. Daarna kun je kijken of je verder kunt lopen.

Stap 2: Ga zo recht mogelijk staan

Veel mensen met parkinson staan een beetje met het hoofd naar voren. Hierbij druk je de voorkant van je voeten te hard op de grond. Dit verhoogt het risico op freezing of gait. Bevries je? Probeer dan rechtop te gaan staan en kijk naar voren. Deze houding kan het makkelijker maken om weer in beweging te komen.

Stap 3: Laat de spanning in je lichaam los

Bij freezing span je vaak de spieren in je lichaam aan. Meestal in je armen en nek. Ontspanning kan helpen om weer verder te bewegen. Adem daarom een paar keer diep in en uit. En probeer de spieren in je schouders en nek te ontspannen.

Stap 4: Schommel met je lichaam heen en weer

Wanneer je benen niet vooruit willen, helpt het soms om je lichaam op een andere manier te bewegen. Dit kun je doen door van links naar rechts te schommelen. En van voor naar achter. Verplaats hiervoor eerst een paar keer je gewicht van je linkervoet naar je rechtervoet. Verplaats je gewicht daarna een paar keer van de voorkant van je voeten naar de achterkant van je voeten.

Blijf wel zoveel mogelijk rechtop staan. En houd je schouders en nek ontspannen. Zorg dat je niet omvalt. Het is verstandig om iets of iemand vast te houden.

Stap 5: Probeer een grote stap te zetten

In beweging komen bij freezing lukt vaak het best door je te bedenken dat je een grote stap gaat zetten. Bijvoorbeeld door je voor te stellen dat je ergens overheen stapt. Je laat hierbij je hele lichaam meebewegen. Je kunt ook iemand in je buurt vragen een voet voor je voet neer te zetten. Dan kun je hier overheen stappen.

Gebruik je een wandelstok en bevries je soms? Je kunt je stok omdraaien, zodat de bovenkant onder zit. En proberen over het handvat te stappen. Je kunt ook een tie wrap of kabelbinder onderaan je wandelstok maken. Laat het stuk dat uitsteekt naar voren wijzen, terwijl je loopt. Als je bevriest kun je de wandelstok een kwartslag draaien, zodat het uitsteeksel voor je voet komt. Probeer er dan overheen te stappen.

Freezing als je wil draaien 

Veel mensen die last hebben van freezing of gait bevriezen als ze een draai maken tijdens het lopen. Het helpt vaak om in een grotere boog te lopen in plaats van te draaien op 1 plek. Soms kan dit niet. Bijvoorbeeld in een kleine ruimte. Dan kan het helpen om 1 hele draai te verdelen in 4 kwarten. 

  • Stap 1: Ga stevig staan. Zorg dat je zo rechtop mogelijk staat met beide voeten een stukje uit elkaar. Kijk recht voor je uit. 
  • Stap 2: Draai je rechtervoet naar buiten. Je rechtervoet draait een kwartslag naar rechts.   
  • Stap 3: Verplaats je linkervoet erachteraan. Je linkervoet plaats je naast je rechtervoet. Je voeten komen zo weer naast elkaar te staan. 
  • Stap 4: Herhaal deze stappen. Als je dit 3 keer doet, heb je meestal een hele draai gemaakt.

Bewegen en sport

Bewegen helpt om je lichaam en hersenen gezonder te houden. Deel hier sportieve tips, ervaringen en manieren om met plezier te blijven sporten en bewegen.

Bekijk de groep
Facebook FacebookWhatsApp Whatsapp

Artikel met medewerking van:

  • Colin van der Heijden - expert psychosociale zorg bij ParkinsonNet en medisch maatschappelijk werker bij Radboudumc
  • Martha Huvenaars - verpleegkundig specialist AGZ bij CWZ

Experts dragen bij aan betrouwbare informatie op Parkinson.nl.
Lees meer over hoe we als redactie keuzes maken.

Laatst bijgewerkt op: 4 maart 2026

Lees meer over Omgaan met parkinson

Volgend artikel