Dystonie
Dystonie is een bewegingsstoornis waar mensen met de ziekte van Parkinson last van kunnen hebben. Bij dystonie spannen je spieren aan, zonder dat je dit zelf wilt. Dit verandert de stand van de lichaamsdelen.
In het kort
- Mensen met de ziekte van Parkinson hebben vaak last van dystonie.
- Bij deze bewegingsstoornis spannen je spieren aan. Zonder dat je dit zelf wilt.
- Hierdoor maak je wringende en draaiende bewegingen. De stand van je nek, armen of benen kan veranderen.
- Je kunt opeens een korte kramp krijgen in je spieren.
- Er zijn verschillende behandelingen die kunnen helpen tegen dystonie.
Wat is dystonie?
Dystonie is een bewegingsstoornis. Dit betekent dat bewegen niet helemaal goed gaat. Mensen met de ziekte van Parkinson kunnen dystonie krijgen omdat hun hersenen de spieren niet goed aansturen. Sommige spieren spannen te veel aan, terwijl dit niet de bedoeling is. Je krijgt opeens kramp in een spier. De stand van delen van je lichaam kan hierdoor veranderen. En je kunt draaiende of wringende bewegingen maken, zonder dat je dit wilt.
Dystonie herkennen
Bij de ziekte van Parkinson kan een deel van het lichaam een andere houding aannemen, of opeens draaiend of wringend bewegen. Zoals de handen, voeten, nek of romp. Deze bewegingen zijn voor iedereen verschillend. Je kunt hier niks aan doen. Het gaat vanzelf. Sommige mensen met de ziekte van Parkinson hebben alleen last van dystonie wanneer ze een bepaalde beweging maken of activiteit doen. Zoals bij het hardlopen.
Behandeling van dystonie
Heb je dystonie door de ziekte van Parkinson? Er zijn behandelingen die de dystonie minder kunnen maken. Praat met je neuroloog of parkinsonverpleegkundige als je last hebt van dystonie. Soms geeft de neuroloog je medicijnen die de dystonie minder maken. Bij mensen met dystonie kunnen injecties met botulinetoxine helpen. Kort: botox. Dit helpt vooral als de dystonie in het gezicht of de nek zit. Soms helpt diepe hersenstimulatie tegen dystonie. Kort: DBS. > Lees meer over diepe hersenstimulatie
Hulp van fysiotherapeut of ergotherapeut
Bij dystonie kan een behandeling door een fysiotherapeut of ergotherapeut ook helpen. Zij helpen je makkelijker te bewegen en je spieren te ontspannen. Een ergotherapeut kan je ook tips geven voor hoe je in het dagelijks leven het best om kan gaan met dystonie. Zodat je dagelijkse activiteiten zo veel mogelijk kunt blijven doen. Voor mensen die door dystonie moeilijker praten of slikken kan het helpen om een afspraak te maken bij een logopedist.
Video: Radboudumc
Artikel met medewerking van:
- dr. D.H. (Dagmar) Hepp - neuroloog bij Leids Universitair Medisch Centrum
Experts dragen bij aan betrouwbare informatie op Parkinson.nl.
Lees meer over hoe we als redactie keuzes maken.
Laatst bijgewerkt op: 21 maart 2026