Onderzoek naar opstapelingen van eiwitten in de hersenen
Bij parkinson stapelen bepaalde eiwitten zich op in de hersenen. Onderzoekers bekijken wat er precies met deze eiwitten gebeurt bij parkinson. En ze proberen dit probleem met medicijnen op te lossen.
In het kort
- Eiwitten zijn stofjes die heel belangrijk zijn voor het lichaam. Bij parkinson stapelen bepaalde eiwitten zich op in de hersenen.
- Het eiwit alfa-synucleïne is bijvoorbeeld belangrijk bij de ziekte van Parkinson, MSA en LBD. Het eiwit 4R-tau stapelt zich op bij andere parkinsonismen, zoals CBS en PSP.
- Ook andere eiwitten zijn belangrijk bij parkinson. Bijvoorbeeld eiwitten die gebruikt worden door het afweersysteem.
- Onderzoekers proberen medicijnen te vinden die helpen tegen de opstapeling van eiwitten bij parkinson. Vooral naar medicijnen tegen alfa-synucleïne wordt veel onderzoek gedaan.
- Er zijn nu nog geen medicijnen die helpen tegen de opstapeling van eiwitten die onderzoekers zien bij parkinson.
Wat zijn eiwitten?
Eiwitten zijn stoffen die heel belangrijk zijn voor het lichaam. Het lichaam maakt zelf eiwitten. Zonder eiwitten werkt je lichaam niet. Om te weten hoe de eiwitten precies gemaakt moeten worden, gebruikt het lichaam de in het als een soort recept. De bouwstenen van eiwitten heten aminozuren. Het lichaam kan de meeste aminozuren zelf maken. Sommige aminozuren kan je lichaam alleen uit je voeding halen. Hierom moet je voeding met genoeg eiwitten eten. > Lees meer over onderzoek naar genen
Alfa-synucleïne bij de ziekte van Parkinson
Bij de ziekte van Parkinson stapelt een bepaald eiwit zich op in de hersenen. De naam van dit eiwit is: alfa-synucleïne. Dit wordt ook geschreven als: 𝛼-synucleïne. Bij de ziekte van Parkinson plakken de eiwitten aan elkaar. De samengeplakte eiwitten heten: Lewy-lichaampjes. Het lichaam kan de eiwitten hierdoor niet goed opruimen en ze stapelen op. De cellen waarin de eiwitten zitten, gaan dood en verdwijnen. Deze cellen heten . Door het verdwijnen van de neuronen kunnen de hersenen minder goed signalen sturen naar het lichaam.
Belangrijke andere eiwitten
Ook bij andere parkinsonismen is opstapeling van het eiwit alfa-synucleïne een probleem. Bijvoorbeeld bij MSA en LBD. Maar er kunnen ook problemen met andere eiwitten zijn. Zoals het 4R-tau eiwit. Opstapeling van dit eiwit in de hersenen is de oorzaak van de parkinsonismen PSP en CBS. Er zijn ook andere eiwitten die worden onderzocht omdat ze belangrijk zijn bij . Bijvoorbeeld eiwitten die te maken hebben met ontstekingen in de hersenen. Zoals de eiwitten MAO-B, COMT en AChE. > Lees meer over onderzoek naar ontsteking
Overlap tussen verschillende parkinsonismen
Er zijn steeds meer aanwijzingen dat meerdere eiwitten belangrijk kunnen zijn bij parkinson. Bijvoorbeeld alfa-synucleïne en 4R-tau samen. Beide eiwitten lijken belangrijk bij verschillende parkinsonismen. Er zit dus overlap in hoe deze ziekten werken. Hoe dit precies zit, is nog niet helemaal duidelijk. Hier wordt nog onderzoek naar gedaan.
Medicijnen die alfa-synucleïne opruimen
Omdat alfa-synucleïne eiwitten zo belangrijk zijn bij de ziekte van Parkinson, MSA en LBD proberen onderzoekers medicijnen te maken die helpen tegen de opstapeling van deze eiwitten. Dit kan op meerdere manieren. Bijvoorbeeld door de samengeklonterde eiwitten op te ruimen. Dit kan misschien door het hierbij te helpen met een medicijn. Een andere strategie die onderzoekers bekijken is voorkomen dat de eiwitten samenklonteren. Of het aantal alfa-synucleïne eiwitten in de hersenen verminderen, zodat ze minder snel samenklonteren.
Nog geen medicijnen tegen eiwitten
Er zijn nu nog geen medicijnen voor parkinson die helpen tegen de opstapeling van eiwitten in de hersenen. Hier wordt wel veel onderzoek naar gedaan. Ook bij andere hersenziekten wordt geprobeerd om de opstapeling van eiwitten tegen te gaan. Maar dit is lastig. Het is bijvoorbeeld moeilijk om het medicijn in de hersenen te krijgen. En je moet al heel vroeg in de ziekte starten met de behandeling. Hoe later de behandeling begint, hoe meer schade er al is in de hersenen. En die schade is vaak niet meer te repareren.
Artikel met medewerking van:
- dr. Anneke Mels - aanvoerder Kennis & Impact bij ParkinsonNederland
Experts dragen bij aan betrouwbare informatie op Parkinson.nl.
Lees meer over hoe we als redactie keuzes maken.
Laatst bijgewerkt op: 30 maart 2026