Corticobasaal syndroom (CBS)
Corticobasaal syndroom (CBS)

Wat is corticobasaal syndroom (CBS)?

CBS is een syndroom met klachten die lijken op die van de ziekte van Parkinson. CBS heeft verschillende oorzaken. Er zijn ook belangrijke verschillen met de ziekte van Parkinson. 

In het kort 

  • Corticobasaal syndroom is een syndroom met verschillende oorzaken. Kort: CBS.
  • De klachten van CBS lijken op die van de ziekte van Parkinson.
  • De eerste klachten van CBS zijn vaak stijve spieren in 1 arm of been.
  • De klachten worden steeds erger.
  • CBS is niet te genezen of vertragen. Soms kunnen behandelingen de klachten verminderen.  

Wat is corticobasaal syndroom (CBS)? 

Corticobasaal syndroom is de naam van een groep klachten die lijken op de klachten van de ziekte van Parkinson. Kort heet het: CBS. CBS heeft verschillende oorzaken. CBS komt minder vaak voor dan de ziekte van Parkinson en wordt sneller erger. Mensen zijn meestal tussen de 50 en 70 jaar oud wanneer ze CBS krijgen. CBS is meestal niet

Oorzaken van CBS 

CBS heeft verschillende oorzaken. Bijvoorbeeld de ziekte van Alzheimer, PSP of corticobasale degeneratie. Dit laatste heet kort: CBD. Bij CBD stapelt een eiwit zich op in de hersenen. Dit eiwit heet: tau-eiwit. Hierdoor worden delen van de hersenen beschadigd. Deze delen heten: de hersenschors en de diepere hersenkernen. De hersenschors is de buitenste laag van de hersenen. De hersenkernen zitten juist in het midden van de hersenen. Door de schade werken de hersenen niet goed meer. Hierdoor kunnen de hersenen het lichaam ook minder goed besturen.  

Parkinsonismen

Andere parkinsonismen verschillen van de ziekte van Parkinson. Bijvoorbeeld als het gaat om klachten, de vooruitzichten en behandelingen. Deel in deze groep je ervaringen met een ander parkinsonisme. Zoals MSA, PSP, CBS, VaP en LBD.

Bekijk de groep

Klachten van CBS 

De klachten van CBS beginnen vaak in 1 arm. De spieren worden stijver en bewegen gaat langzamer. Soms zijn er ongewilde bewegingen. Bijvoorbeeld schokkende bewegingen. Mensen met CBS kunnen hun arm of been vaak niet goed aansturen. Hierdoor kan het moeilijker zijn om te schrijven of om bestek te gebruiken. Het lijkt soms of 1 arm een eigen wil heeft. Dit wordt in het Engels ook wel alien limb genoemd. Lopen kan moeilijker gaan, waardoor mensen met CBS sneller vallen. 

Problemen met taal en denken 

Bij CBS horen ook problemen met denken, gedrag en taal. Soms begint de ziekte hiermee.

  • Het is bijvoorbeeld moeilijker om op een woord te komen.
  • De spraak is soms moeilijker te verstaan.  
  • Het gedrag kan veranderen. Soms hebben mensen met CBS hun gedrag niet meer onder controle.  

  • Mensen met CBS laten soms weinig emoties zien. 

  • Uiteindelijk kunnen mensen met CBS ook dementie krijgen.  

Hoe verandert de ziekte? 

De klachten van CBS worden steeds erger. Dit heet: een progressieve ziekte. Na een tijd kunnen veel mensen met CBS niet meer helemaal voor zichzelf zorgen. Door slikproblemen hebben mensen soms aangepaste voeding nodig. Bijvoorbeeld zachtere of vloeibare voeding. Of ze hebben sondevoeding nodig. Dan gaat voeding via een buisje je lichaam in. Meestal leven mensen met CBS nog 5 tot 9 jaar na de eerste klachten. Mensen met CBS overlijden bijvoorbeeld door een longontsteking. 

Hulp en behandelingen 

CBS is niet te genezen. Medicijnen kunnen de ziekte ook niet remmen. Medicijnen die wel helpen bij de ziekte van Parkinson werken niet bij CBS, of alleen tijdelijk. Er zijn wel behandelingen die de klachten minder vervelend maken. Een fysiotherapeut kan helpen om beter te bewegen. Een logopedist helpt bij problemen met slikken en praten. Ergotherapie helpt om dagelijkse activiteiten makkelijker te maken. Bijvoorbeeld door aanpassingen te doen in je huis. Een diëtist helpt bij problemen met voeding. 

Expertisecentra Radboudumc en Erasmus MC 

In het Radboudumc hebben de artsen extra veel kennis over zeldzame bewegingsstoornissen. Zoals CBS. Ook in het Erasmus MC is extra veel kennis over CBS. Hierom zijn het Radboudumc en Erasmus MC expertisecentra. 

Facebook FacebookWhatsApp Whatsapp

Artikel met medewerking van:

  • prof. dr. Bart van de Warrenburg - neuroloog bij Radboudumc
  • dr. Elise Dopper - neuroloog bij het PSP-CBS expertisecentrum van Erasmus MC

Experts dragen bij aan betrouwbare informatie op Parkinson.nl.
Lees meer over hoe we als redactie keuzes maken.

Laatst bijgewerkt op: 23 juni 2026

Lees meer over Corticobasaal syndroom (CBS)

Volgend artikel