Wat als je zelf niet meer kunt beslissen over je behandeling?

Niet zelf kunnen beslissen bij parkinson

Parkinson kan veel verschillende klachten geven. Sommige klachten hebben invloed op hoe goed je beslissingen kunt maken. Bijvoorbeeld problemen met denken of je geheugen. Een deel van de mensen met parkinson wordt dement. Hierdoor begrijp je in een latere fase dingen waarover je moet beslissen misschien minder goed. Of je snapt niet wat de gevolgen van een beslissing zijn. Je kunt ook moeite met praten en schrijven hebben. Hierdoor kun je misschien niet meer goed vertellen wat je wilt.

Wanneer kun je niet meer zelf beslissen?

De meeste mensen met parkinson kunnen hun hele leven zelf beslissingen maken. Dit betekent dat je wilsbekwaam bent. Je begrijpt informatie over je behandeling en zorg. En je kunt een beslissing goed afwegen voor je een keuze maakt. De diagnose parkinson zorgt nooit gelijk dat je wilsonbekwaam bent. Maar soms lukt het niet meer om zelf beslissingen te nemen. Bijvoorbeeld omdat je door de ziekte dement bent geworden. Dit heet: wilsonbekwaam.

Wie beoordeelt of je wilsbekwaam bent?

Een arts beoordeelt je wilsbekwaamheid. Hiervoor kijkt de arts naar je medische situatie en stelt je vragen. Je wilsbekwaamheid geldt voor 1 bepaalde situatie waarover je moet beslissen. Je kunt niet in 1 keer voor alle beslissingen wilsonbekwaam worden verklaard. Een arts vertelt je altijd waarom je voor een situatie wilsonbekwaam bent. Dit wordt ook opgeschreven in je medisch dossier.

Kun je wilsonbekwaam worden verklaard door een onverstandige beslissing?

Nee. Als je wilsbekwaam bent, mag je zelf beslissingen nemen. Ook als een keuze onverstandig is of slecht voor je gezondheid. Het maakt ook niet uit of je familie achter je beslissing staat of niet. Een arts kan alleen beoordelen dat je wilsonbekwaam bent als je belangrijke beslissingen zelf niet meer kunt maken.

Wie beslist er voor je als je dit zelf niet meer kunt? 

In de wet is bepaald wie keuzes voor je mag maken als je wilsonbekwaam wordt. Dit gaat op volgorde:

1. Is er een curator of mentor? Dit is iemand die door de rechter benoemd is als jouw vertegenwoordiger. Dat gebeurt soms bij mensen die niet zelf meer kunnen beslissen en geen andere vertegenwoordiger hebben.
2. Heb je iemand op papier toestemming gegeven? Dit is iemand die je vertrouwt om voor jou te beslissing. En die je bijvoorbeeld hebt opgeschreven in een wilsverklaring.
3. Heb je een echtgenoot of geregistreerd partner? Als je niets hebt vastgelegd, mag een geregistreerd levenspartner voor je beslissen. Zoals je man of vrouw. Deze hoef je niet van tevoren te benoemen of op te schrijven.
4. Is er andere familie? Als niets hebt vastgelegd en geen geregistreerd levenspartner hebt, kan andere familie beslissen. Zoals een ouder, kind, broer, zus, grootouder of kleinkind.

Op tijd praten over de late fase van parkinson

Je weet niet hoe je parkinson zich ontwikkelt. Je weet ook niet of je op een bepaald moment minder goed beslissingen kunt nemen. En of je misschien wilsonbekwaam wordt. Daaorm is het belangrijk om op tijd te praten over de late fase van parkinson. Met je zorgverlener en met je naasten. Kijk ook eens naar de gesprekshulpen voor de late fase van parkinson. Deze helpen je om een gesprek te beginnen en belangrijke dingen op te schrijven. 

Kun je je verzetten tegen beslissingen als je wilsonbekwaam bent?

Ook als een arts oordeelt dat je een beslissing niet meer zelf kunt nemen, mag je het hiermee oneens zijn. Je kunt een second opinion vragen. Dit is de mening van een andere arts. Je mag zorg of een behandeling ook weigeren. Een zorgverlener mag de behandeling dan niet zomaar uitvoeren. Deze moet beoordelen hoe slecht het is voor je gezondheid om de behandeling niet te doen. En je zorgverlener moet kijken of er een andere optie voor de behandeling is.