Nadenken over je levenseinde

Wanneer moet je nadenken over je levenseinde?

Bij parkinson worden je klachten steeds erger. De invloed van de ziekte op je leven wordt groter als je ouder wordt. En hoe langer je leeft met parkinson. Hoe snel dit gaat, verschilt per persoon. Het is moeilijk om te zeggen wanneer je na moet denken over je levenseinde. Het is wel belangrijk om hier niet te lang mee te wachten. Sommige klachten van parkinson kunnen het uiteindelijk moeilijker maken om je wensen nog uit te spreken. Zoals problemen met je spraak of moeite met denken.

Waar kun je over nadenken? 

Wat je belangrijk vindt als het gaat om je levenseinde is persoonlijk. Net als over welke dingen je wel en niet moet nadenken. Je kunt bijvoorbeeld nadenken over de vragen:

• Waar ben je bang voor in de toekomst? Of rondom je levenseinde?
• Wat wil je dat er gebeurt als je veel pijn of andere klachten hebt?
• Waar wil je het liefst sterven? Thuis, in een verzorgingshuis of in een hospice?
• Welke mensen wil je dicht bij je hebben als je het moeilijk hebt? En wanneer je sterft?
• Wil je zelf invloed hebben op het moment dat je sterft of niet? > Lees hier meer over euthanasie bij parkinson

Nadenken over je levenseinde hoeft niet alleen

Het is goed om met je naasten te praten over je levenseinde. Ook als jullie dit een moeilijk onderwerp vinden. Bespreek welke zorgen en twijfels je hebt over je toekomst. En hoe je hoopt dat je levenseinde zal gaan. Kun je zelf uiteindelijk niet meer goed vertellen wat je wel en niet wilt? Dan kunnen je naasten dit voor je doen.

Praten over je levenseinde met zorgverleners

Het is ook belangrijk dat je zorgverleners weten hoe jij je levenseinde voor je ziet. En wat je wel en niet wilt als het gaat om zorg en behandelingen. Zo kunnen je parkinsonverpleegkundige en neuroloog de zorg het beste afstemmen op jouw wensen.

Wensen vastleggen in een wilsverklaring

Het is het fijnst als je tot het einde zelf kunt vertellen wat je wel en niet wilt. Maar dit lukt niet altijd. Bijvoorbeeld als klachten van parkinson dit tegenhouden. Het is daarom belangrijk om je wensen op te schrijven. Dit kan in een wilsverklaring. Dit is een document met informatie voor je arts en naasten. Je schrijft hierin welke behandelingen en zorg je wel en niet wilt. En hoe je wilt dat het einde van je leven is. In een wilsverklaring staat ook wie medische beslissingen mag nemen voor jou, als je dit zelf niet meer kunt.

Waarom is het belangrijk om je keuzes vast te leggen?

Als je duidelijk vertelt wat je wilt, kunnen zorgverleners jou de juiste zorg bieden. En kunnen naasten keuzes voor je maken die passen bij jouw wensen. Door dit op te schrijven weet iedereen wat de afspraken zijn. Dit betekent niet dat je wensen niet meer kunnen veranderen. Je mag je wilsverklaring altijd weer aanpassen als je toch iets anders wilt. Doe dit wel altijd zo snel mogelijk.