De klachten van de ziekte van Parkinson komen en gaan. Ze worden erger en daarna misschien weer wat minder erg. Dit heet: het on-off effect. De klachten kunnen zelfs wisselen per uur of per dag.
In het kort
De klachten van de ziekte van Parkinson kunnen komen en gaan. De klachten wisselen of schommelen. Dit heet het on-off effect. Het Engelse woord on betekent: aan. In een on-periode werken de medicijnen vaak goed genoeg. Daardoor heb je minder klachten. Het Engelse woord off bekent: uit. In een off-periode werken de medicijnen niet goed genoeg. Hierdoor heb je meer last van de klachten van de ziekte van Parkinson. Vaak wisselen de klachten binnen een dag. Soms zelfs een paar keer per dag. Meestal ligt dit eraan hoe vaak je medicijnen slikt.
Verschillende klachten van de ziekte van Parkinson kunnen komen en gaan. Bijvoorbeeld bewegen. Tijdens een on-periode gaat bewegen makkelijker dan tijdens een off-periode. Maar ook emoties zoals angst en somberheid kunnen meer of minder worden. En er kunnen wisselingen zijn in pijn en moeite met denken.
De klachten van de ziekte van Parkinson wisselen, omdat het lichaam steeds minder goed reageert op de medicijnen. Hoe langer de ziekte duurt, hoe moeilijker het is voor de darmen om medicijnen op te nemen. Dit maakt het weer moeilijker voor hersenen om genoeg dopamine te maken. Meestal worden de klachten erger vlak voordat je het medicijn moet innemen. Het medicijn dat je daarvoor hebt ingenomen is dan uitgewerkt. Dit heet in het Engels: wearing off.
In het begin van de ziekte van Parkinson zijn de schommelingen in klachten vaak voorspelbaar. Klachten worden minder na het nemen van medicijnen. Wanneer het bijna tijd is om het medicijn opnieuw te nemen worden de klachten erger. Hoe langer de ziekte van Parkinson duurt, hoe minder voorspelbaar deze schommelingen meestal worden. Dit is heel vervelend. Het heeft veel invloed op je dagelijks leven. Naast medicijnen kunnen stress en slecht slapen ook voor schommelingen in klachten zorgen.
Het Amsterdam UMC heeft video's met uitleg over parkinson. In deze video vertelt een arts over wisselende klachten bij de ziekte van Parkinson. En over dyskinesie. Wisselende klachten door schommelingen in medicijnen worden in deze video responsfluctuaties genoemd.
Bekijk de video op amsterdamumc.nlWanneer je je medicijnen net hebt ingenomen word je soms overbeweeglijk. Dan zit er tijdelijk te veel dopamine in de hersenen. Dit heet: dyskinesie. Je lichaam maakt bewegingen zonder dat je dat wilt. Dit is anders dan trillen. Trillen komt door de ziekte van Parkinson zelf. Dyskinesie komt door medicijnen. > Lees meer over dyskinesie
Merk je dat je klachten schommelen? Bespreek dit met je . Die kan je hoeveelheid medicijnen aanpassen. Bijvoorbeeld door vaker per dag medicijn te geven. Of door een ander medicijn toe te voegen. Het is handig voor de neuroloog als je de schommelingen opschrijft in een dagboek. Schrijf op op welk tijdstip je het medicijn neemt en wanneer je weinig of veel klachten hebt.
Soms werken pillen niet goed genoeg meer. De neuroloog kan dan een andere behandeling voorstellen. Bijvoorbeeld een hersenoperatie of medicijnpomp. > Lees meer over geavanceerde behandelingen
Experts dragen bij aan betrouwbare informatie op Parkinson.nl.
Lees meer over hoe we als redactie keuzes maken.
Laatst bijgewerkt op: 10 april 2026