RBD
Bij RBD ontspannen je spieren niet goed tijdens de REM-slaap. Mensen met RBD hebben ook meer kans op parkinson. Deel je ervaring en vind steun en herkenning bij anderen met RBD.
Bekijk de groepIemand met RBD kan zijn dromen uitbeelden met bewegingen en geluid. Mensen met RBD hebben een grotere kans op parkinson.
In het kort
De afkorting RBD komt uit het Engels en staat voor REM-sleep Behavior Disorder. In het Nederlands: REM-slaap gedragsstoornis. De slaap heeft meerdere fasen. In de REM-fase droom je. Normaal zijn de spieren in je lichaam in deze fase van de slaap helemaal ontspannen. Hierdoor kun je bewegen en praten in je droom zonder dit in het echt te doen. Bij RBD ontspannen je spieren niet goed tijdens de REM-slaap.
Mensen met RBD doen de bewegingen die ze dromen in het echt. Dit komt doordat hun spieren minder of helemaal niet ontspannen tijdens de REM-slaap. Bijvoorbeeld slaan en schoppen. Mensen met RBD kunnen ook praten en schreeuwen in hun slaap. Vaak hebben mensen dit zelf niet door. Een bedpartner merkt dit meestal wel.
Het uitbeelden van dromen met bewegingen en geluiden komt niet altijd door RBD. Dit kan bijvoorbeeld ook bij slaapwandelen, waarbij iemand loopt of praat in zijn slaap. Ook is RBD anders dan nachtangsten. Hierbij schrikt iemand met een angstig en verward gevoel wakker. Soms met een schreeuw. Slaapwandelen en nachtangsten komen vaker voor bij kinderen. RBD begint meestal pas op latere leeftijd. Meestal tussen de 50 en 70 jaar. Ook ademstops in de nacht kunnen erg lijken op RBD. Dit heet: slaapapneu.
RBD kan heel vervelend zijn. Voor jou en je bedpartner. Wanneer je de bewegingen uit je dromen in het echt maakt, kun je vallen of jezelf ergens tegen stoten. Hierdoor kun je jezelf verwonden. Soms krijgen mensen zelfs botbreuken. Misschien doe je per ongeluk je bedpartner pijn door je bewegingen.
Denk je dat je je dromen uitbeeldt? Of word je wakker met wonden waarvan je niet weet hoe je die hebt gekregen? Misschien klaagt je bedpartner over dat je schreeuwt of slaat in je slaap. Ga naar de huisarts en vertel over deze klachten. De huisarts kan je doorsturen naar een afdeling waar ze slaaponderzoek doen. Dit heet: een slaapkliniek.
In de slaapkliniek wordt onderzocht wat er gebeurt terwijl je slaapt. Komen je klachten door RBD? Dan zijn er behandelingen die helpen. Die behandelingen verminderen de klachten, zodat ze minder vervelend of gevaarlijk zijn. Bijvoorbeeld medicijnen. Zorgverleners kunnen ook adviezen geven. Bijvoorbeeld om in een andere kamer te slapen dan je partner. Of adviseren om de medicijnen die je gebruikt te stoppen of veranderen. > Lees meer over de diagnose RBD
Mensen met RBD hebben een grotere kans om een ziekte van de hersenen te krijgen. Dat heet: een neurologische aandoening. Vaak is dit de ziekte van Parkinson. > Lees meer over de vooruitzichten bij RBD
Voor veel mensen met de ziekte van Parkinson is RBD 1 van de eerste signalen dat er iets mis is met de gezondheid. Bijna de helft van de mensen met de ziekte van Parkinson heeft ook RBD. > Lees meer over de ziekte van Parkinson
RBD komt ook vaak voor bij mensen met een ander parkinsonisme.
Bij RBD ontspannen je spieren niet goed tijdens de REM-slaap. Mensen met RBD hebben ook meer kans op parkinson. Deel je ervaring en vind steun en herkenning bij anderen met RBD.
Bekijk de groepExperts dragen bij aan betrouwbare informatie op Parkinson.nl.
Lees meer over hoe we als redactie keuzes maken.
Laatst bijgewerkt op: 6 maart 2026