Vasculair parkinsonisme (VaP)
Vasculair parkinsonisme (VaP)

Wat is vasculair parkinsonisme (VaP)?

VaP is een parkinsonisme, wat betekent dat er klachten bij het bewegen zijn. Net als bij de ziekte van Parkinson. Deze ziekten lijken op elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Wat is VaP precies? 

 In het kort 

  • VaP is een parkinsonisme. VaP staat voor: vasculair parkinsonisme.
  • VaP komt door 1 of meer herseninfarcten. Dit is een beroerte.
  • De klachten van VaP lijken op die van de ziekte van Parkinson. Maar de oorzaak van de ziekte is anders.
  • Mensen met VaP hebben vaak problemen met het lopen en hun evenwicht.
  • Bij sommige mensen met VaP worden de klachten niet erger. Er zijn geen medicijnen die VaP kunnen genezen.  

Wat is vasculair parkinsonisme (VaP)? 

Vasculair parkinsonisme heeft klachten die lijken op die van de ziekte van Parkinson. Het wordt afgekort als: VaP. VaP komt veel minder vaak voor dan de ziekte van Parkinson. Het is een zeldzame ziekte. De oorzaak van VaP en de ziekte van Parkinson zijn anders. Bij de ziekte van Parkinson hopen eiwitten zich op in de hersenen. Hierdoor raken de hersenen beschadigd. Bij VaP komt de schade aan de hersenen door beschadigde bloedvaten in de hersenen. > Lees meer over het verschil tussen de ziekte van Parkinson en andere parkinsonismen 

VaP door herseninfarcten 

VaP kan ontstaan door 1 of meer herseninfarcten. Een herseninfarct is een beroerte. Bij een herseninfarct zit er een bloedpropje in een bloedvat in de hersenen. Hierdoor raakt het bloedvat verstopt. Er gaat dan geen bloed meer naar een deel van de hersenen. Dit zorgt voor een tekort aan zuurstof. Zonder zuurstof raken de hersenen beschadigd. Ontstaat er schade in het deel van de hersenen dat belangrijk is voor beweging? Dan krijg je VaP.  

VaP door een ander oorzaak 

VaP komt niet altijd door herseninfarcten. Het kan ook komen door langdurige beschadiging van de bloedvaten in de hersenen. Vooral door schade aan kleine bloedvaten die in een deel van de hersenen zitten dat de witte stof heet. Deze schade kan bijvoorbeeld komen door een hoge bloeddruk of diabetes. 

Welke klachten heeft iemand met VaP? 

Soms krijg je opeens klachten. Maar het kan ook dat de klachten langzaam komen. Dan duurt het weken of zelfs jaren tot je merkt dat er iets mis is. De klachten van VaP lijken op die van de ziekte van Parkinson. Trillen, stijve spieren en traag bewegen komen vaak voor bij VaP. En ook problemen met lopen en het evenwicht. Bij VaP zijn de klachten in de benen vaak erger dan in de armen. > Lees meer over de klachten bij VaP 

Hoe de ziekte verandert in de tijd 

Hoe VaP verandert, is voor iedereen anders. De klachten kunnen opeens veel erger worden. Dit noemen we: een progressieve ziekte. De klachten worden erger omdat er weer een klein herseninfarct is geweest. Hierdoor is de schade in de hersenen gegroeid. Bij ongeveer 3 van de 10 mensen worden de klachten niet erger. Dit heet: stabiele ziekte. > Lees meer over de vooruitzichten bij VaP 

Behandeling en risico’s 

Medicijnen die werken bij de ziekte van Parkinson helpen meestal niet bij VaP. Dit komt doordat de oorzaak van de ziekte anders is. Een fysiotherapeut en ergotherapeut kunnen helpen om beter met de klachten om te gaan. Bijvoorbeeld door problemen met het lopen en evenwicht te verminderen. Artsen proberen het risico op nog een herseninfarct te verlagen. Bijvoorbeeld door bloedverdunners te geven. Of met medicijnen die de bloeddruk verlagen. Een gezonde leefstijl is ook belangrijk. Bijvoorbeeld genoeg bewegen en niet roken.  

Parkinsonismen

Andere parkinsonismen verschillen van de ziekte van Parkinson. Bijvoorbeeld als het gaat om klachten, de vooruitzichten en behandelingen. Deel in deze groep je ervaringen met een ander parkinsonisme. Zoals MSA, PSP, CBS, VaP en LBD.

Bekijk de groep
Facebook FacebookWhatsApp Whatsapp

Artikel met medewerking van:

  • dr. Evelien Lemstra - neuroloog bij Amsterdam UMC

Experts dragen bij aan betrouwbare informatie op Parkinson.nl.
Lees meer over hoe we als redactie keuzes maken.

Laatst bijgewerkt op: 21 maart 2026

Lees meer over Vasculair parkinsonisme (VaP)

Volgend artikel