Kan bewegen ervoor zorgen dat iemand niet de ziekte van Parkinson krijgt?
Gepubliceerd op: 6 augustus 2026
Categorie: Nieuws over onderzoek
Onderzoekers starten de eerste grote onderzoeken ter wereld naar het voorkomen van de ziekte van Parkinson door lichaamsbeweging. Deze onderzoeken heten de Slow-SPEED-studies. Ze worden gedaan in Nederland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.
Door: onderzoeker Thomas Oosterhof
De onderzoekers van het Radboudumc in Nijmegen willen weten of een speciaal beweegprogramma het ontstaan van de ziekte van Parkinson kan uitstellen. Of er misschien zelfs voor kan zorgen dat iemand geen ziekte van Parkinson krijgt.
Wie doen mee?
Aan de studies doen mensen met een hoog risico op de ziekte van Parkinson mee:
In Nederland kunnen 110 mensen met een REM-slaap gedragsstoornis (RBD) meedoen.
In het Verenigd Koninkrijk doen 110 mensen die slecht kunnen ruiken mee.
In de Verenigde Staten zoeken de onderzoekers 600 mensen met een erfelijke aanleg voor de ziekte van Parkinson.
Hoe werkt het onderzoek?
De studies duren tussen de 1,5 en 3 jaar. Een bijzonder onderdeel van het onderzoek is dat bijna alles op afstand gebeurt. De deelnemers gebruiken namelijk een app op hun eigen smartphone voor het beweegprogramma. Het beweegprogramma heeft spelelementen, zodat bewegen leuk en motiverend blijft.
Deelnemers hoeven daarom alleen aan het begin en aan het eind van de studie naar het onderzoekscentrum te komen. Tijdens dit bezoek wordt bloed afgenomen, geheugentesten gedaan en een van de hersenen gemaakt. De rest van de gegevens die belangrijk zijn voor de studie worden verzameld vanuit huis. Bijvoorbeeld via een smartwatch, digitale vragenlijsten, smartphone-apps en een reuktest die naar het huis van deelnemers gestuurd wordt.
Waarom is dit belangrijk?
Er zijn al aanwijzingen dat bewegen goed is voor de hersenen en de gezondheid van mensen met de ziekte van Parkinson. Het is nog niet bekend of bewegen ervoor kan zorgen dat iemand niet de ziekte van Parkinson krijgt.
Met deze studies willen onderzoekers ontdekken:
Of onderzoek op afstand goed werkt.
Of deelnemers het beweegprogramma vanuit huis kunnen volhouden.
Of bewegen vroege veranderingen die horen bij de ziekte van Parkinson kan vertragen. Bijvoorbeeld problemen met geheugen en concentratie.
Meedoen aan dit onderzoek
Heb je een REM-slaap gedragsstoornis (RBD), maar geen ziekte van Parkinson? En zou je mee willen doen aan de Slow-SPEED studie? Mail dan naar info@onderzoek-bws.nl voor meer informatie.
Mensen met RBD meer laten bewegen met app (Slow-SPEED)
Het doel van het Slow-SPEED onderzoek is om mensen met een REM slaapgedragsstoornis, die géén parkinson hebben, gedurende twee jaar lang meer te laten bewegen. Dit willen de onderzoekers bereiken met behulp van een motiverende app op de mobiele telefoon en het dragen van een onderzoekshorloge van Fitbit.
Bewegen kan de ziekte van Parkinson misschien vertragen of voorkomen. Dit wordt onderzocht in de Slow-SPEED-studies.
Er wordt nog gezocht naar deelnemers. Om mee te doen moet je een verhoogd risico op de ziekte van Parkinson hebben. Bijvoorbeeld omdat je RBD hebt.
Tijdens de studie doe je een beweegprogramma via een app op je eigen smartphone.
De meeste onderzoeksgegevens worden thuis verzameld. Bijvoorbeeld met vragenlijsten, apps en een reuktest die naar je huis wordt gestuurd.
De resultaten kunnen helpen bij het doen van grotere onderzoeken naar hoe we ervoor kunnen zorgen dat minder mensen de ziekte van Parkinson krijgen.
Financiering
Dit onderzoek wordt mede gefinancierd door ParkinsonNederland.
Steun door ParkisonNederland
Dit onderzoek wordt voor een deel betaald door ParkinsonNederland. Op de website van ParkinsonNederland lees je meer over hoe en waarom zij dit onderzoek steunen.
Parkinson.nl gebruikt cookies om je ervaring met deze website te verbeteren
Parkinson.nl gebruikt 2 soorten cookies. Functionele cookies, zodat de website goed werkt. En analytische cookies, om inzicht te krijgen in de werking en het effect van de website.