Over zingeving

Het is dinsdagmorgen, half 12. Boksles bij Sanne, speciaal voor mensen met Parkinson. Als iedereen er is, zijn we met zessen. Vandaag zijn we maar met zijn tweeën, J en ik. J is van mijn leeftijd, denk ik, of net ietsje ouder. Een kleine, bescheiden, vriendelijke man. Al bijna 20 jaar leeft hij met Parkinson. Het is hem aan te zien. Het is net of hij zijn hoofd niet meer recht kan houden, zijn houding is krom.

Fysiotherapeute Sanne informeert altijd aan het begin van de les bij ieder afzonderlijk, hoe het gaat.
J vertelt dat hij binnenkort een extra lang gesprek heeft bij de Parkinsonverpleegkundige. Het zal ook gaan over zingeving.  Wat dat precies inhoudt, weet hij niet.
Ik meng me in het gesprek. ‘Misschien gaat het erover, of je ondanks de beperkingen van Parkinson, nog kunt genieten van dingen. Wat maakt voor jou het leven de moeite waard?’ Hij kijkt me vragend aan.
‘Ik weet, dat je eens in de 2 weken gaat schaken bij je vriend.’
Nu komt er een lach op zijn gezicht. ‘Gisteren was ik er nog’, zegt hij. ‘Het was heel warm maar we hebben buiten onder het afdak zitten schaken!’ Bij de herinnering daaraan komt er een glimlach van oor tot oor op zijn gezicht. Ik word er helemaal warm van. ‘C is een echte vriend!’
Wat later vertelt hij tegen Sanne: ’Ik heb moeite met praten. En met zingen.’ Herkenbaar voor mensen met Parkinson, ook voor mij. We gaan zachter en onduidelijker praten. Bij het komende gesprek zal het ook daar over gaan.

We gaan aan de slag. Eerst wat oefeningen om ons lijf op te warmen. En dan gaan de bokshandschoenen aan.
Ik vraag aan J of hij zingt bij een koor. Zelf heb ik jarenlang gezongen, bij een jeugdkoor, gemengd koor, later een vocaal ensemble.  Zijn antwoord: ’Nee, ik zing gewoon thuis voor mijn eigen plezier.’ Ik word nieuwsgierig en vraag wat hij zingt.
‘Liedjes van Gerard van Maasakkers.’ Ik reageer enthousiast: ’O, daar luister ik ook zo graag naar. Ik ben groot fan van hem!’
Dan gaat J verder: ‘Toen ik stopte met werken, heb ik voor mijn collega’s gezongen en gejongleerd met 5 ballen. Er waren wel 60 man bij mijn afscheid.’ Ik ben verbaasd, gejongleerd met 5 ballen? Dat blijkt een hobby van hem te zijn geweest. Gewoon, zelf geleerd, zegt hij.
‘Ik heb het liedje over ‘Een handvol vrienden’ van Gerard van Maasakkers gezongen. Mensen hebben staan huilen.’
Laat ik dat liedje niet meteen paraat hebben.
Dan gebeurt een wonder. J begint te zingen. Sanne en ik luisteren met verwondering. Sanne zegt na afloop: ’J, ik kon je heel duidelijk verstaan! En je staat rechtop!’

Thuis zoek ik het liedje op. Het raakt me. Dit is het refrein:
Mer 'n handvol vrienden
Meer hoeft da niet te zijn
Vur 't stikken van ’t lachen
Vur 't stillen van de pijn

Zonder woorden zegt J dat het niet meevalt om echte vrienden te houden, als je een chronische ziekte als Parkinson hebt. Echte vrienden zijn mensen die proberen te begrijpen hoe het is om met de helft minder energie te leven. Echte vrienden willen echt weten hoe het met je is, houden rekening met je beperkte energie enz.. Ik weet uit eigen ervaring, dat echt luisteren naar iemand anders niet vanzelfsprekend is. Dat de meeste mensen het goed bedoelen. Ook, dat openstaan voor een ander aan jou vraagt om open te zijn over jezelf, om kwetsbaar durven zijn en je daardoor niet minderwaardig te voelen.

In de loop van de dag denk ik vaak terug aan J, aan wat hij ons vertelde en liet zien. Ik ben er stil van.

Terug naar zingeving. Het is dichterbij dan je denkt, hoeft niet groot te zijn. In verbinding zijn met een ander mens, dat is voor mij zingeving.