Verdacht veel denkwerk 🕵️

Ik heb een nieuwe passie. En die heeft alles te maken met moord. Gelukkig alleen op papier, dus Peter hoeft zich voorlopig geen zorgen te maken 😉.

Ik was altijd al dol op sudoku’s. Lekker puzzelen, cijfers invullen, logisch nadenken en vooral niet opgeven voordat dat laatste vakje klopt. Maar onlangs ontdekte ik Murdoku. Een soort sudoku, maar dan met moordmysteries zoals in Cluedo. En blijkbaar ben ik niet de enige die eraan verslingerd is geraakt, want het schijnt inmiddels een behoorlijke hype te zijn.

Bij Murdoku moet je uitzoeken wie de moord heeft gepleegd. Je krijgt aanwijzingen, verdachten en plattegronden en moet vervolgens allerlei verbanden leggen. Wie bevond zich waar? Wie kan het niet gedaan hebben? En als die persoon daar stond, wat betekent dat dan voor de andere verdachten? Voor je het weet, zit je als een volleerde rechercheur scenario’s uit te werken. Ik mis eigenlijk alleen nog zo’n prikbord met foto’s en rode draadjes.

Omdat ik zo enthousiast was, heb ik Peter ook een Murdoku-boek gegeven. Gezellig, dacht ik. Samen moorden oplossen aan de eettafel. Ieder zijn eigen boek, geen slachtoffers in huis en toch een spannende avond 🤣.

Maar dat liep iets anders.

Peter heeft het absoluut geprobeerd. Alleen merkte ik al snel dat dit soort puzzels voor hem behoorlijk lastig is. Je moet voortdurend informatie onthouden, verschillende aanwijzingen met elkaar combineren en ondertussen bedenken welke mogelijkheden je kunt wegstrepen. En als je eenmaal een verkeerde conclusie trekt, kun je weer opnieuw beginnen. Ik zag hem zoeken, terugbladeren en soms de draad kwijtraken.

Peter is overigens nog altijd een enorme lezer. Hij verslindt het ene boek na het andere. En we zitten ook regelmatig samen aan de eettafel om spelletjes te spelen (ook de Wasgij-puzzels waar ik eerder een blog over schreef). Dat doen we allebei graag. Het is dus zeker niet zo dat Peter niet meer kan puzzelen of nadenken. Maar Murdoku vraagt blijkbaar net iets anders van zijn hersenen. Al die aanwijzingen onthouden, verbanden leggen en voortdurend schakelen tussen mogelijke scenario’s: dat blijkt toch een flinke uitdaging.

Peter is eigenlijk altijd iemand die uitstekend logisch kan redeneren. Maar sommige dingen kosten hem tegenwoordig zichtbaar meer moeite. Dat vind ik soms wel confronterend. Je merkt aan zo’n puzzel hoe verschillend onze hersenen allerlei taken uitvoeren. Een spannend leesboek verslinden is kennelijk toch iets anders dan vijf verdachten, drie alibi’s en een mogelijke moordenaar tegelijk in je hoofd houden.

Zoals bij velen bekend kunnen bij Parkinson bepaalde denkprocessen minder soepel verlopen. Door veranderingen in de hersenen, onder andere in netwerken waarin dopamine een rol speelt, kunnen de zogenoemde executieve functies worden beïnvloed. Dat zijn de vaardigheden waarmee je plant, overzicht houdt, informatie tijdelijk vasthoudt, tussen verschillende mogelijkheden schakelt en problemen oplost. En laat dat nu precies zijn wat je bij Murdoku voortdurend moet doen!

Dat betekent overigens niet dat iedereen met Parkinson zulke problemen krijgt. Vaak gaat het niet zozeer om het vergeten van informatie, maar om de snelheid waarmee je die verwerkt en de moeite die het kost om verschillende dingen tegelijk te overzien. Vermoeidheid en een slechte nachtrust kunnen daarbij ook een rol spelen. En slapen is bij Peter, zoals ik al eerder schreef, bepaald geen vanzelfsprekendheid.

Het gekke is dat je zulke veranderingen in het dagelijks leven niet altijd meteen opmerkt. Maar geef iemand een boek vol verdachten, alibi’s en ingewikkelde plattegronden, en ineens wordt zichtbaar hoeveel werk onze hersenen eigenlijk voortdurend verzetten.

Voorlopig ben ik dus de “hoofdrechercheur” bij ons thuis en puzzel ik vrolijk verder. Inmiddels verdenk ik ongeveer iedereen, streep ik hele kamers weg en voel ik me bijzonder slim als ik eindelijk de dader heb gevonden. En Peter? Die leest op dat moment een spannend boek.

Meer informatie over veranderingen in het denken bij Parkinson: Parkinson.nl - Denken en geheugen.