De verschillende parkinsonismen hebben verschillende oorzaken. In dit artikel gaat het over de oorzaken van parkinsonismen anders dan de ziekte van Parkinson. Dit zijn MSA, PSP, CBS, LBD en VaP.
In het kort
Parkinsonismen is de naam voor een groep ziekten. 1 van die ziekten is de ziekte van Parkinson. Maar er zijn meer parkinsonismen. Zoals MSA, PSP, CBS, VaP en LBD. Bij alle parkinsonismen horen problemen met bewegen. Maar er zijn ook klachten die verschillen. De oorzaak van parkinsonismen is altijd schade aan de hersenen. Er zijn verschillende soorten hersenschade. > Lees meer over het verschil tussen de ziekte van Parkinson en parkinsonismen
Bij MSA en LBD is er in de hersenen een probleem met bepaalde eiwitten. Dit zijn de alfa-synucleïne eiwitten. Soms wordt dit geschreven als α-synucleïne eiwitten. Deze eiwitten klonteren samen in de hersenen. Hierdoor verdwijnen sommige hersencellen. Bij MSA klonteren deze eiwitten samen in hersenencellen die oligodendrocyten heten. LBD komt ook door klonten van alfa-synucleïne. Bij LBD klonteren de eiwitten in andere cellen in de hersenen. Deze heten: . De ziekte van Parkinson komt ook door problemen met dit eiwit.
Bij PSP en CBS klonteren er ook eiwitten samen in de hersenen. Maar dit is een ander eiwit dan bij MSA en LBD. Bij PSP en CBS is het probleem het 4R-tau eiwit. Het verschil tussen PSP en CBS zit in de plek waar het eiwit zich ophoopt. Bij PSP is dit in de hersenstam. De hersenstam is de verbinding tussen de hersenen en het ruggenmerg. Bij CBS klontert het 4R-tau eiwit samen in de hersenschors. Dit is de buitenste laag van de hersenen.
VaP komt door schade aan de bloedvaten in de hersenen. De schade komt soms doordat iemand 1 of meer herseninfarcten heeft gehad. Dit merken mensen niet altijd, omdat het vaak kleine herseninfarcten zijn. Pas na veel kleine infarcten krijg je klachten. Artsen kunnen op een MRI-scan zien dat er schade is aan de bloedvaten in de hersenen. Diabetes of een hoge bloeddruk maken het risico op VaP hoger. > Lees meer over VaP
Andere parkinsonismen verschillen van de ziekte van Parkinson. Bijvoorbeeld als het gaat om klachten, de vooruitzichten en behandelingen. Deel in deze groep je ervaringen met een ander parkinsonisme. Zoals MSA, PSP, CBS, VaP en LBD.
Bekijk de groepExperts dragen bij aan betrouwbare informatie op Parkinson.nl.
Lees meer over hoe we als redactie keuzes maken.
Laatst bijgewerkt op: 18 maart 2026